در ايران اسلامى نيز سيرت شاعران و نويسندگان بر اين بوده است كه نوشته‌هاى خود را به گفته‌هاى امام بيارايند ، يا معنىهاى بلند سخنان وى را در شعر خود بياورند و آنچه موجب روى آوردن اين اديبان و سخنگويان به گفتار امير المؤمنين على عليه السلام بوده است گذشته از كمال معنى و جمال لفظ ، بلاغت است كه در عبارتهاى امام نهفته است : گنجاندن معنى بسيار در كمتر لفظ ، بدون اخلال در معنى . بلاغت چيست ؟ در تعريف بلاغت گفته‌اند ، متناسب بودن سخن فصيح است با مقتضاى حال ، يعنى رعايت كردن وضع شنونده و يا خواننده از جهت ميزان دريافت ، و مقدار اطلاع وى ، نيز رعايت موقعيت زمان و مكان و ديگر خصوصيتها كه موجب شود سخن يا نوشته ، در شنونده و يا خواننده اثرى مطلوب بجا نهد . به تعبير كوتاه‌تر بليغ كسى است كه سخن را پيرايه بندد و دراز گويد آنجا كه بايد و كوتاه سازد و لفظ وى ساده بود آنجا كه دراز گفتن و پيرايه بستن لفظ را نشايد . دقت در مجموعهء فراهم آوردهء سيد شريف رضى روشن مىسازد كه خطبه‌ها ، نامه‌ها و گفتارهاى كوتاه امام ( ع ) مصداق درست چنين تعريفى است . هنگامى كه خطبه مىخواند و بايد شنوندگان را از آنچه به سود دين و دنياى آنان است بياگاهاند ، گفته‌اش به تفصيل است و آنجا كه شايد و سزاست و بايد كه سخن در دل شنونده نشيند ، و جاى گيرد و او از آن سخن پند پذيرد ، معنى را در عبارتهاى گونه‌گون نشاند ، چنان كه هر عبارت نكته‌اى نو را رساند ، هر فقره درسى را آموزد ، و چراغ دل شنونده را بيشتر برافروزد . به سخنان او كه در خطبهء نخستين و در بارهء فرشتگان و در خطبهء غرا و اشباح و در چگونگى زندگى و مرگ انسان آمده بنگريد . در اين خطبه‌ها صحنه‌ها و حالتها را چنان وصف مىكند كه گوئى شنونده خود در آنجا به سر مىبرد . اينها نه تنها نشان دهنده بلكه آموزندهء دقت در لطف تعبير و حسن تركيب و زيبائى لفظ و بلندى معنى است . اما نكتهء